Dr. Vafa Nadernia

اگر جایگاه علمی دانشگاه به پایگاهی امنیتی-سیاسی فروکاسته شود، نخستین قربانی، "حقیقت" است. در چنین فضایی، هر گزاره علمی نه با سنجهٔ روش و استدلال، که با معیار "هماهنگی با خط" داوری میشود. مقاله، پژوهش و حتی یک پرسش ساده، پیش از آنکه در بوتهٔ نقد علمی سنجیده شود، در محک وفاداری سیاسی وزن می کشد. نتیجه، نه علم که شبه علمی مقلدانه و کورکورانه خواهد بود. مدیری که خط فکری خود را از بیانیه های سیاسی و تحلیل های امنیتی بگیرد، ناخواسته اولویت های دانشگاه را دگرگون میکند: بودجه، به جای شایستگی، به التزام گره می خورد؛ رشته های نقادانه به حاشیه رانده میشوند؛ و استادان به جای تولید علم، در مسابقهٔ نمایش تعهد سیاسی شرکت می کنند. دانشگاه از یک نهاد پویا، به دستگاهی بازتولیدکنندهٔ گزاره های تکراری بدل میشود. نتیجهٔ اجتناب ناپذیر آن، خروج خاموش اندیشمندان و جایگزینی آنها با مدیرانی است که کارنامهٔ امنیتی دارند، نه علمی. مهاجرت نخبگان، فروپاشی اعتبار بین المللی و کاهش کیفیت آموزش، تنها بخشی از هزینه های این تحول است. دانشگاهی که نتواند نقد کند، نمیتواند نوآوری کند؛ و جامعه ای بدون نوآوری، در بحرانهای واقعی درمانده خواهد شد. پارادوکس اینجاست که امنیتی سازی دانشگاه، دقیقاً به ناامنی راهبردی می انجامد. جامعه ای که صدای هشداردهندهٔ علمی را خاموش کرده باشد، در مواجهه با چالش های اقتصادی، زیست محیطی، بین المللی و فناوری، از اندیشهٔ کارآمد بی نصیب می ماند. پس این سیاست، در بلندمدت نه پشتوانهٔ امنیت، که بزرگترین تهدید برای آن است. راه برون رفت، نه در فاصله گرفتن کامل از سیاست، که در تفکیکِ "التزام به قانون" از "التزام به یک خطِ فکریِ خاص" است. دانشگاه باید با مدیرانی از جنس علم، نه از جنس تصفیه، اداره شود؛ و به سیاستمداران، آینه ای از صداقت نشان دهد، نه آینه ای که فقط بازتاب دهنده گرایش های سیاسی آنهاست. تنها چنین دانشگاهی است که میتواند "پشتوانه ای عاقلانه" برای "سیاستی عاقلانه" باشد.